12 July 2026

Οι πιο δροσερές γωνιές της Ηπείρου για τις μέρες του καύσωνα

Τις προάλλες, η πόλη έβραζε. Από εκείνες τις μέρες που ο αέρας στέκεται ακίνητος και το μόνο που σκέφτεσαι είναι πώς να περάσει η ώρα μέχρι να πέσει ο ήλιος. Κι εγώ, τέσσερις το μεσημέρι, βρέθηκα να κατηφορίζω ένα μονοπάτι στο Καλέντζι, προς τον Άραχθο.

Κάπου στα μισά της κατάβασης είχα ζεσταθεί τόσο πολύ που σκεφτόμουν «μα τι κάνω, η θεότρελη; Γιατί δεν κάθομαι σπίτι με το κλιματιστικό;». Αλλά μεταξύ μας, με ξέρω. Δεν θα καθόμουν.

Και τότε ο αέρας άλλαξε.

Υγρός, ζωντανός, με τη μυρωδιά του νερού πριν καν το δεις. Και όταν έφτασα στους καταρράκτες της Κλίφκης και κάθισα κάτω από τα δέντρα, με το ποτάμι να περνάει δίπλα μου, σκέφτηκα κάτι απλό. Ότι υπάρχει κι άλλο καλοκαίρι.

Ένα καλοκαίρι που δεν κυλάει σε ξαπλώστρες και παραλίες που ασφυκτιούν, αλλά δίπλα σε ποτάμια, κάτω από πλατάνια, σε χωριά που κρατούν τη δροσιά τους ακόμα και όταν ο υπόλοιπος χάρτης κοκκινίζει. Και η Ήπειρος είναι γεμάτη από τέτοιες γωνιές. Σε αυτό το άρθρο μάζεψα μερικές από τις αγαπημένες μου. Σκόρπιες στον χάρτη, χωρίς σειρά και χωρίς πρόγραμμα, από το Ζαγόρι και την Κόνιτσα μέχρι τα Τζουμέρκα και τα δάση πάνω από το Μέτσοβο.

Ζαγόρι και Κόνιτσα

Οι πηγές του Βοϊδομάτη

Ο Βοϊδομάτης είναι από τα πιο καθαρά και πιο κρύα ποτάμια της Ευρώπης και οι πηγές του κρύβονται μέσα στο φαράγγι του Βίκου. Η διαδρομή ξεκινά από το χωριό Βίκος, με αφετηρία την παραδοσιακή βρύση στην είσοδό του, και σε περίπου 30-40 λεπτά καθοδικής πορείας βρίσκεσαι εκεί.

Αριστερά σου οι ορθοπλαγιές της Τύμφης, δεξιά ο Στούρος, και μπροστά σου ένα τοπίο που έχουν σμιλέψει γεωλογικές διεργασίες εκατομμυρίων ετών.

Κάτω από τον διογκωμένο βράχο που οι ντόπιοι λένε «Αγκαστρωμένη» αναβλύζουν οι κύριες πηγές. Δίπλα, το πετρόκτιστο εκκλησάκι της Παναγίας του Βίκου, χτισμένο το 1783.

Το νερό εδώ δεν το αγγίζεις για να δροσιστείς. Δεν χρειάζεται. Αρκεί να σταθείς δίπλα του. Η θερμοκρασία του κατεβάζει τη θερμοκρασία όλου του τοπίου και μαζί και τη δική σου.

Καταρράκτες Μπάλτα ντι Στρίγκα, Ηλιοχώρι

Στο Ηλιοχώρι, μέσα στο μεγάλο δάσος, τοποθετεί ο Δημήτρης Χατζής τον Σκουρογιάννη, τον ήρωα του διηγήματός του «Η τελευταία αρκούδα του Πίνδου».

“Ώσπου την είδε. Ξεπρόβαλε µέσα απ’ τα δέντρα. Στάθηκε µια στιγµή – τράβηξε ύστερα για τη θέση που της άφηνε το φαΐ. Τον είδε, τρόµαξε, έκανε να φύγει πίσω – έµεινε εκεί. Αυτός την κοιτούσε ασάλευτος. Πρέπει να ’τανε µικρή, θηλυκιά, δε θα ’ταν ακόµα δύο χρονών. Μείναν έτσι – και κοιταζόνταν. Ο τελευταίος άνθρωπος του Ντοµπρίνοβου κ’ η τελευταία αρκουδίτσα του Πίνδου στάθηκαν εκεί στο ξέφωτο εκείνο του δάσους, από τις δύο τις µεριές του και κοιταζόντανε. ∆ύσπιστα, δισταχτικά και καχύποπτα –χωρίς να µπορούν να φύγουν– δεν είχανε που να πάνε.”

Δεν είναι τυχαίο που ένας συγγραφέας διάλεξε αυτό το μέρος για μια τέτοια σκηνή.

Το Ηλιοχώρι, χτισμένο αμφιθεατρικά στα 900 μέτρα στις ανατολικές πλαγιές της Τύμφης, με θέα την κοιλάδα του Ρασιανίτη και τη Λάιστα απέναντι, έχει ακόμα κάτι από εκείνη την αίσθηση. Ότι εδώ το δάσος είναι ο οικοδεσπότης και εσύ ο επισκέπτης.

Από την πλατεία του χωριού ξεκινά ένα σηματοδοτημένο, καλοδιατηρημένο μονοπάτι που σε περίπου 30 λεπτά εύκολης πορείας σε οδηγεί στους καταρράκτες Μπάλτα ντι Στρίγκα.

Ένα σύμπλεγμα τριών καταρρακτών στην κοίτη του Κρυοπόταμου, με τον μεγαλύτερο να πέφτει από 25 περίπου μέτρα, σχηματίζοντας γαλαζοπράσινες βάθρες μέσα σε παρθένο δάσος. Μπάλτα ντι Στρίγκα στα βλάχικα σημαίνει «η οβίρα της κραυγής». Ο μύθος λέει για μια γυναίκα που, πέφτοντας από τον καταρράκτη για να δώσει τέλος στη ζωή της, έβγαλε μια κραυγή τόσο δυνατή που ακούστηκε μέχρι το χωριό. Από τότε, το μέρος κράτησε το όνομά της.

Ο καταρράκτης Μυλοποτάμου, Πάδες

Λίγο έξω από τις Πάδες, στον δρόμο προς Άρματα, ξεκινά το μονοπάτι για τον καταρράκτη Μυλοποτάμου. Αφήνεις το αυτοκίνητο στα 1.050 μέτρα και κατηφορίζεις μέσα στο δάσος, περνώντας από την εκκλησία της Μικρής Παναγιάς και ένα εικονοστάσι, με το τοπίο να ανοίγει σε σημεία και να σου χαρίζει θέα προς τα γύρω βουνά. Ο καταρράκτης βρίσκεται στα 750 μέτρα. Μια υψομετρική διαφορά 300 μέτρων που στην επιστροφή θα τη θυμηθείς, αλλά δεν θα τη μετανιώσεις.

Γιατί σε περιμένει μια μικρή λιμνούλα κρυμμένη στο πράσινο, με το νερό να πέφτει συνεχώς και τον ήχο του να γεμίζει τον χώρο. Είναι από εκείνα τα σημεία που κάθεσαι λίγο παραπάνω απ’ όσο υπολόγιζες.

Ο Αώος στην Κόνιτσα

Δεν ξέρω αν υπάρχει πιο εύκολη δροσιά στην Ήπειρο από αυτή. Δεν χρειάζεται πεζοπορία, δεν χρειάζεται σχέδιο. Παρκάρεις δίπλα από το πέτρινο γεφύρι, και ο Αώος είναι εκεί. Κάτω από τα πλατάνια, δίπλα στο μονοπάτι που οδηγεί προς τη Μονή Στομίου, υπάρχουν αμέτρητα σημεία να κάτσεις με τα πόδια σχεδόν στο νερό. Ο αέρας που κατεβάζει το ποτάμι από το φαράγγι είναι από μόνος του κλιματισμός. Και το μονότοξο γεφύρι από πάνω σου, ένα από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων, σου θυμίζει ότι οι άνθρωποι εδώ ζούσαν πάντα δίπλα στο νερό. Ήξεραν.

Ο μικρός καταρράκτης στον Αώο, δίπλα από το γεφύρι της Κόνιτσας

Τζουμέρκα: το νερό ως τρόπος ζωής

Καταρράκτες Κλίφκης, Καλέντζι

Εδώ ξεκίνησε η ιδέα γι’ αυτό το άρθρο, οπότε ας το πούμε όπως είναι. Είκοσι με τριάντα λεπτά κατάβαση από το σημείο που αφήνεις το αυτοκίνητο και βρίσκεσαι στον Άραχθο, μπροστά σε καταρράκτες που δεν περιμένεις. Το μέρος δεν είναι διάσημο και ίσως αυτό είναι το δυνατό του σημείο. Κάθεσαι κάτω από τα δέντρα, με το ποτάμι δίπλα σου και η ζέστη γίνεται κάτι που συμβαίνει σε άλλους, κάπου αλλού.

Κουιάσα, Καλαρρύτες

Τέσσερα χιλιόμετρα έξω από τους ιστορικούς Καλαρρύτες, στο φαράγγι του Χρούσια, βρίσκεται η Κουιάσα. Στα βλάχικα το όνομα σημαίνει «τόπος με σκιά» και μόνο αυτό αρκεί για να καταλάβεις γιατί έχει θέση σε αυτό το άρθρο.

Το μονοπάτι είναι σύντομο και εύκολο, από τα πιο βατά που οδηγούν σε καταρράκτη στην Ήπειρο, και σε φέρνει μέσα από πλατανόδασος στον μεγάλο καταρράκτη και τις βάθρες του, με το νερό παγωμένο ακόμα και μέσα στο κατακαλόκαιρο. Και το γεγονός ότι φτάνεις εκεί περνώντας κοντά από ένα χωριό όπως οι Καλαρρύτες κάνει τη μέρα ολόκληρη εμπειρία.

Οι καταρράκτες της Σούδας

Στα 1.300 μέτρα υψόμετρο, στα Ανατολικά Τζουμέρκα, οι καταρράκτες της Σούδας είναι ίσως η πιο «γενναιόδωρη» στάση αυτής της λίστας: λίγα λεπτά οδήγησης σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο και είκοσι περίπου λεπτά απολαυστικής πεζοπορίας. Τα νερά ξεκινούν από τις κορυφές και χωρίζονται σε έναν δίδυμο καταρράκτη που πέφτει από 25 μέτρα και δεν στερεύει ποτέ, όλο τον χρόνο. Στο υψόμετρο αυτό, ακόμα και ο Αύγουστος έχει άλλη γνώμη για το τι σημαίνει καλοκαίρι.

Ρέμα Μαρκς

Σχετικά κοντά στους καταρράκτες της Σούδας, στην καρδιά του παρθένου δάσους, το ρέμα Μαρκς (ή Παπαχρήστου) κυλάει σχηματίζοντας μικρές λίμνες και καταρράκτες. Δύο με τρία χιλιόμετρα πριν το χωριό υπάρχει χώρος στάθμευσης και σχετική πινακίδα, και η πεζοπορία μέχρι τη δεύτερη λίμνη με επιστροφή θέλει περίπου μιάμιση ώρα. Είναι από τις διαδρομές που δεν έχουν «κορυφαίο σημείο». Ολόκληρη η πορεία είναι το σημείο.

Το Νεραϊδογέφυρο στο Βουργαρέλι

Μπαίνοντας στο Βουργαρέλι από τη μεριά της Άρτας, στη θέση Μπάρδα, στέκεται από το 1895 ένα μονότοξο πέτρινο γεφύρι, το γεφύρι της Νεράιδας. Από κάτω του περνάει το ρέμα του Σαραντάπορου, που καταλήγει στον Άραχθο. Δεν είναι στάση για βουτιές. Είναι στάση για να σταθείς λίγο στη σκιά και να ακούσεις το νερό. Άλλωστε, τα πέτρινα γεφύρια της Ηπείρου χτίστηκαν ακριβώς επειδή το νερό εδώ ήταν πάντα παρόν. Ορμητικό, παντού, μέρος της ζωής.

Απο το Ανήλιο προς το Χαλίκι: η δροσιά του δάσους

Το δάσος της Ρόνας

Υπάρχει και δροσιά που δεν χρειάζεται καν να κατέβεις από το αυτοκίνητο για να την νιώσεις. Ο δρόμος από το Ανήλιο προς το Χαλίκι περνάει μέσα από το δάσος της Ρόνας, ένα από τα μεγαλύτερα δάση οξιάς της περιοχής. Οι οξιές κλείνουν από πάνω σου, το φως περνάει σπασμένο ανάμεσα στα φυλλώματα και η θερμοκρασία πέφτει αισθητά χωρίς να κάνεις τίποτα. Είναι μια οδήγηση που σε ηρεμεί με τον ίδιο τρόπο που σε ηρεμεί το νερό. Αργά, χωρίς να το καταλάβεις.

Και μία τελευταία σημείωση

Όλα αυτά τα μέρη έχουν κάτι κοινό. Η δροσιά τους δεν είναι τυχαία.

Είναι το αποτέλεσμα ενός τοπίου που δουλεύει χιλιάδες χρόνια χωρίς εμάς. Δάση που κρατούν τη σκιά, νερά που κρατούν το κρύο, οικοσυστήματα που κρατούν μια ισορροπία πολύ πιο λεπτή απ’ όσο φαίνεται.

Εμείς απλώς περνάμε.

Οπότε πέρνα όπως θα ήθελες να το βρει και ο επόμενος. Μάθε τι ισχύει σε κάθε περιοχή πριν πας, κινήσου διακριτικά, άφησε το μέρος όπως το βρήκες. Δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω. Το βουνό ξέρει να κάνει τη δουλειά του.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα σε ένα ποτάμι και ένα πλατάνι, θα καταλάβεις κι εσύ αυτό που κατάλαβα εγώ εκείνη τη μέρα στην Κλίφκη.

Ότι το καλοκαίρι δεν είναι μόνο ένα.

*It is forbidden to republish/ use photographic material or any part of the article without the author’s consent.

#lovenlivelife

activity/adventure/Nature

Οι πιο δροσερές γωνιές της Ηπείρου για τις μέρες του καύσωνα