Αναζητώντας την ακατέργαστη αλήθεια της ορεινής Ελλάδας στους πρόποδες του Ολύμπου
Η Πιερία κάτω από τον Όλυμπο ξεφεύγει από τα όρια ενός τυπικού τουριστικού οδηγού. Αυτό το κείμενο είναι η καταγραφή ενός τριημέρου που ξεκίνησε για να γνωρίσουμε τον τόπο και κατέληξε σε μια βαθιά εσωτερική παύση που μας έφερε κοντά όχι μόνο στη φύση αλλά και στον εαυτό μας. Είναι μια ματιά στο πώς είναι να φρενάρεις απότομα τους ρυθμούς της καθημερινότητας.
Να περπατάς σε μονοπάτια όπου αρχίζει να ψιχαλίζει ενώ ο ουρανός από πάνω σου είναι πεντακάθαρος, να μένεις άφωνος ακούγοντας το χαλάζι να χτυπάει την πέτρα στο προαύλιο ενός ιστορικού μοναστηριού και να αναρωτιέσαι, ανάμεσα σε αρχαία ερείπια, ποια ήταν τελικά η καλύτερη παιδική σου ανάμνηση.
Είναι η ιστορία μιας αυθεντικής διαδρομής όπου ο χρόνος άρχισε να κυλά διαφορετικά.
Ελατοχώρι: Οι μικρές στιγμές και ο ροζ Όλυμπος
Όπου κι αν στρέψεις το βλέμμα σου σε αυτή την περιοχή, ο Όλυμπος είναι εκεί. Μεγάλος, επιβλητικός, με τις χιονισμένες του κορυφές να σκίζουν τον ορίζοντα, μοιάζει να σε παρακολουθεί. Δεν είναι απλά ένας τόπος, είναι η αίσθηση της ελευθερίας που σου προσφέρει. Κατηφορίζοντας από το χιονοδρομικό κέντρο του Ελατοχωρίου ανάμεσα στα δέντρα, η πρώτη πραγματική επαφή με την ηρεμία ήρθε σε ένα απλό σημείο αναψυχής στην άκρη του δρόμου. Ένα κιόσκι, μερικά παγκάκια, ξύλινες κούνιες, πράσινο παντού και το φως του ήλιου να περνάει ανάμεσα από τα φυλλώματα φωτίζοντας τα χρυσαφιά λουλούδια.
Στο Ελατοχώρι, πέρα από τον ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης που ξεχωρίζει, είναι αυτές οι μικρές εικόνες που σου φανερώνουν αμέσως πώς κυλάει η ζωή εδώ ψηλά, στις πλαγιές. Τα γατιά που ακολουθούσαν μια γιαγιά στο σοκάκι περιμένοντας φαγητό, το κελάηδημα των πουλιών να λειτουργεί θεραπευτικά ως μείωση του άγχους και το απογευματινό φως που ξεπρόβαλε ανάμεσα στα σπίτια του χωριού. Καθώς κάθεσαι στο παγκάκι στην άκρη του δρόμου και κοιτάζεις την απεραντοσύνη απέναντι, το βουνό σχεδόν σου επιβάλλει να σωπάσεις.
Ειδικά εκείνη τη στιγμή που ο ήλιος δύει και ολόκληρος ο Όλυμπος βάφεται με ένα απίστευτο, βαθύ ροζ χρώμα.
Στον Άγιο Δημήτριο: Η φιλοσοφία του Slow Food
Αφήνοντας τις πλαγιές του Ελατοχωρίου με κατεύθυνση τον Άγιο Δημήτριο, η αίσθηση του σεβασμού προς τη φύση γίνεται ακόμα πιο απτή. Εδώ, μια γη που βρίσκεται στην ιδιοκτησία της ίδιας οικογένειας από το 1860, φιλοξενεί το Κτήμα Μπέλλου.
Στο εστιατόριό του, οι παραδόσεις της Μακεδονίας και της Θεσσαλίας ενώνονται σε πιάτα με γεύσεις ειλικρινά προηγμένες, συνοδευόμενες από ελληνικά κρασιά και μπύρες μικροζυθοποιίας. Όπως μας εξήγησε η Αφροδίτη Μπέλλου, η κουζίνα ακολουθεί τη φιλοσοφία του Slow Food, βασισμένη τόσο στις δικές τους βιολογικές πρώτες ύλες όσο και σε προϊόντα προσεκτικά επιλεγμένων ντόπιων παραγωγών της περιοχής.
Στις κουβέντες μαζί της, εκείνο που κρατάς είναι η πίστη της στη συνεργατικότητα των ντόπιων επαγγελματιών. Μια αλυσίδα ανθρώπων που δεν ανταγωνίζονται, αλλά στηρίζουν μαζί τον τόπο τους.
Δείχνει πώς οι ορεινές περιοχές μπορούν να αναπτυχθούν βιώσιμα 365 ημέρες τον χρόνο, προσφέροντας μια φιλοξενία υψηλού επιπέδου που κρατά την ψυχή και τις ρίζες της αναλλοίωτες.
Το ρέμα Ορλιά και οι μικροί εξερευνητές
Το οδοιπορικό μας οδηγεί στο ρέμα Ορλιά, ένα από τα ομορφότερα δίκτυα μονοπατιών στην Ελλάδα, ιδανικό τόσο για απλή πεζοπορία όσο και για river trekking. Το μονοπάτι ξεκινά λίγα χιλιόμετρα έξω από το Λιτόχωρο, κοντά στο Δίον, και ανάλογα με τις αντοχές σου μπορεί να σε βγάλει ψηλότερα προς τον Κόκκινο Βράχο ή στην κλασική διαδρομή μέχρι το Καταφύγιο της Κορομηλιάς. Εμείς επιλέξαμε μία πρώτη, εύκολη εισαγωγή. Μια βατή διαδρομή 10 λεπτών μέσα σε πυκνή βλάστηση, που οδηγεί στις πρώτες φυσικές πισίνες και τον καταρράκτη της Αφροδίτης.
Την ώρα που κάποια παιδιά δοκίμαζαν βουτιές στα κρύα νερά, γνωρίσαμε μια οικογένεια Πολωνών. Ο πατέρας μας περιέγραψε πώς ηρέμησαν όλοι μόλις βγήκαν μακριά από το αστικό περιβάλλον. Μέχρι τότε ήξεραν την Ελλάδα μόνο για τη θάλασσά της, αλλά μόλις τα παιδιά αντίκρισαν το δάσος και το τρεχούμενο νερό στον Όλυμπο, άρχισαν αμέσως την εξερεύνηση.
Η ενέργεια του αρχαίου Δίου
Αυτή η ανάγκη για σύνδεση με τις ρίζες γίνεται ακόμα πιο έντονη λίγα χιλιόμετρα μετά, στο αρχαίο Δίον. Ο αρχαιολογικός χώρος στους βόρειους πρόποδες του βουνού κουβαλάει μια δική του, ξεχωριστή ενέργεια.
Στον ιερό αυτό τόπο, όπου οι Μακεδόνες λάτρευαν τον Δία αιώνες πριν, εκεί που κάποτε η θάλασσα του Θερμαϊκού έφτανε σχεδόν μέχρι τα αρχαία τείχη, το μυαλό ξεκολλάει από το παρόν. Ταξιδεύει πίσω στο χρόνο.
Ήταν εκεί, ανάμεσα στις αρχαίες πέτρες, που ρώτησα αυθόρμητα τον συνταξιδιώτη μου: «Ποια είναι η αγαπημένη σου παιδική ανάμνηση;». Το ίδιο το τοπίο σου επιβάλλει να ψάξεις τις δικές σου σταθερές μέσα στον χρόνο.
Η μπόρα στα Πριόνια και το χαλάζι στη Μονή του Αγίου Διονυσίου
Φεύγοντας από το Δίον, ο δρόμος περνά ανάμεσα σε λόφους γεμάτους καλλιέργειες, πριν αρχίσει σιγά σιγά να ανηφορίζει προς το Φαράγγι του Ενιπέα. Καθώς ανεβαίνεις, το πράσινο κυριαρχεί σε τόσες αποχρώσεις που χάνεται το βλέμμα σου. Αφήσαμε το αυτοκίνητο στο πάρκινγκ της Μονής του Αγίου Διονυσίου. Η ιδέα ήταν να ανηφορίσουμε πρώτα με τα πόδια από την άσφαλτο μέχρι τη θέση Πριόνια, ώστε μετά να πάρουμε το μονοπάτι και να κατηφορίσουμε με την άνεσή μας μέσα από την καρδιά του φαραγγιού.
Καθώς περπατούσαμε προς τα Πριόνια, το βουνό μάς επιφύλασσε μια έκπληξη. Παρόλο που ο ουρανός ακριβώς από πάνω μας ήταν καθαρός, άρχισε να ψιχαλίζει. Μόλις φτάσαμε, ο ουρανός έκλεισε και η ψιχάλα μεταμορφώθηκε σε μια δυνατή μπόρα, δίνοντάς μας την τέλεια αφορμή για μία στάση για ελληνικό καφέ και ραβανί στο αναψυκτήριο.
Όταν ο καιρός ηρέμησε περάσαμε την ξύλινη είσοδο με το σήμα του Ε4 και ξεκινήσαμε να κατηφορίζουμε το μονοπάτι. Μέχρι σήμερα, είχα τον Όλυμπο στο μυαλό μου συνδεδεμένο κυρίως με τις απαιτητικές, τεχνικές πορείες στα μεγάλα υψόμετρα. Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι λίγο πιο χαμηλά, το βουνό έχει μια εντελώς προσιτή πλευρά. Μια ζωντανή εισαγωγή στην ανέγγιχτη φύση του, ανοιχτή σε όλους.
Η κατάβαση είναι καθαρή εμπειρία βουνού. Περπατάς κάτω από πυκνή σκιά, διασχίζεις συνεχώς τρεχούμενα ρέματα και νιώθεις την υγρασία του φαραγγιού να σε αγκαλιάζει. Μόλις αντικρίσαμε τον καταρράκτη, το μέρος όπου βουτάνε για να δροσιστούν αν και το νερό είναι παγωμένο, δεν μπορούσα παρά να χαμογελάσω σαν μικρό παιδί μπροστά στο κρυστάλλινο νερό.
Η κατάληξη της διαδρομής, όμως, είχε κάτι σχεδόν κινηματογραφικό. Μια βαριά μαυρίλα φάνηκε στον ουρανό και φτάσαμε στο αυτοκίνητο ακριβώς τη στιγμή που ξεκινούσε η βροχή. Επειδή θα ήταν κρίμα να μη δούμε τη Μονή, κατεβήκαμε γρήγορα από το αμάξι και σταθήκαμε για λίγο στο υπόστεγο πριν το προαύλιό της. Και ξαφνικά, άρχισε ένα χαλάζι δυνατό, με απίστευτη μανία.
Ήταν πέντε λεπτά απόλυτης σιωπής. Κανείς μας δεν μιλούσε. Ακούγαμε μόνο τον δυνατό ήχο του χαλαζιού πάνω στην πέτρινη αρχιτεκτονική του μοναστηριού, βλέποντας την ομίχλη και τα σύννεφα να σκεπάζουν σιγά σιγά τα δέντρα πιο δίπλα. Μια εσωτερική γαλήνη τόσο απόλυτη, που ένιωθες ότι ακόμα κι αν όλη η μέρα ήταν μόνο αυτά τα πέντε λεπτά, ήταν αρκετά.
Στον δρόμο για τη Συκαμινέα: Τα άλογα του Ολύμπου
Φεύγοντας από το μοναστήρι, η διαδρομή προς την Καρυά και τη Συκαμινέα είναι από εκείνες που χαίρεσαι να οδηγείς. Είναι μια απολαυστική οδήγηση, ένας δρόμος που σε αναγκάζει να πας επίτηδες πιο αργά, όχι γιατί σε δυσκολεύει, αλλά γιατί η θέα προς τους ορεινούς όγκους που ορθώνονται γύρω σου σε καθηλώνει.
Σε αυτό το σκηνικό, κάναμε στάση στο Olympus Lodge. Εκεί συναντήσαμε τον Πέτρο. Μαζί με δύο συνεργάτες του έχουν στήσει μια πρότυπη προσπάθεια ιπποτουρισμού στην περιοχή. Καθώς μιλούσαμε για το πώς αποφασίζει κανείς να επενδύσει τη ζωή του εδώ, το βουνό μάς χάρισε μια από εκείνες τις στιγμές που δεν μπορείς να τις προγραμματίσεις, όσα μέσα κι αν διαθέτεις.
Απέναντι στον λόφο, εμφανίστηκαν ξαφνικά τα άλογα. Μια ολόκληρη παρέα, ελεύθερα, να κατεβαίνουν όλα μαζί την πλαγιά. Ήταν μια εικόνα καθαρά κινηματογραφική, από αυτές που σε αφήνουν να κοιτάζεις χωρίς να μιλάς.
Μία εμπειρία, για τους λάτρεις της ιππασίας. Γυρίζοντας το βλέμμα μας στον Πέτρο, μας είπε μερικές κουβέντες που κλείνουν μέσα τους όλη την αλήθεια των ανθρώπων της υπαίθρου: «Η ζωή στο χωριό δεν είναι εύκολη, αλλά δεν θα την άλλαζα με τίποτα. Είναι αλλιώς εδώ πέρα, ο χρόνος κυλάει διαφορετικά».
Άνω Μηλιά: Μονοπάτια για όλους και απέραντη θέα
Στην Άνω Μηλιά, η γεωγραφία σε καθηλώνει. Από τη μία πλευρά ο επιβλητικός Όλυμπος και από την άλλη η καθαρή γραμμή της θάλασσας. Αν και λειτουργεί κυρίως ως παραθεριστικός οικισμός, διατηρεί την αυθεντικότητά του χάρη στη συστηματική δουλειά του τοπικού Πολιτιστικού Συλλόγου, που έχει ζωντανέψει το πυκνό δάσος, καθαρίζοντας και σηματοδοτώντας μονοπάτια που σε προσκαλούν να τα εξερευνήσεις.
Το μεγάλο πλεονέκτημα της περιοχής είναι ότι συνδυάζει δύο τελείως διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία, οι ήπιες θεματικές διαδρομές όπως το μονοπάτι των Μουσών, της Αγάπης και των Ευχών, γεμάτες ξύλινα γεφυράκια και πέτρινες βρύσες ανάμεσα σε έλατα και οξιές. Πρόκειται για διαδρομές απόλυτα βατές, ιδανικές για οικογένειες με μικρά παιδιά. Από την άλλη, το δίκτυο ανοίγεται σε απαιτητικά, ανηφορικά μονοπάτια που οδηγούν προς τα ψηλά και το ορειβατικό καταφύγιο, αποτελώντας πόλο έλξης για έμπειρους ορειβάτες που αναζητούν δράση στις κορυφές των Πιερίων.
Είτε επιλέξει κανείς τη χαλαρή βόλτα κοντά στα ερείπια του Αγίου Αθανασίου είτε την ορειβασία, αξίζει μια στάση στο Μονοπάτι των Ευχών για τις παραδοσιακές κορδέλες στα κλαδιά του δέντρου, πριν την κατάληξη στο εκκλησάκι του Αγίου Κοσμά.
-
- Περπατώντας στην Άνω Μηλιά
-
- Το εξωκλήσι του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
-
- Ο Ναός της Αγίας Παρασκευής
-
- Στα μονοπάτια του χωριού
Το μεγάλο πλεονέκτημα της περιοχής είναι ότι συνδυάζει δύο τελείως διαφορετικούς κόσμους. Από τη μία, οι ήπιες θεματικές διαδρομές όπως το μονοπάτι των Μουσών, της Αγάπης και των Ευχών, γεμάτες ξύλινα γεφυράκια και πέτρινες βρύσες ανάμεσα σε έλατα και οξιές. Πρόκειται για διαδρομές απόλυτα βατές, ιδανικές για οικογένειες με μικρά παιδιά. Από την άλλη, το δίκτυο ανοίγεται σε απαιτητικά, ανηφορικά μονοπάτια που οδηγούν προς τα ψηλά και το ορειβατικό καταφύγιο, αποτελώντας πόλο έλξης για έμπειρους ορειβάτες που αναζητούν δράση στις κορυφές των Πιερίων.
Είτε επιλέξει κανείς τη χαλαρή βόλτα κοντά στα ερείπια του Αγίου Αθανασίου είτε την ορειβασία, αξίζει μια στάση στο Μονοπάτι των Ευχών για τις παραδοσιακές κορδέλες στα κλαδιά του δέντρου, πριν την κατάληξη στο εκκλησάκι του Αγίου Κοσμά.
Βουτιά στα Σκοτεινά
Το οδοιπορικό μας βαθαίνει καθώς φτάνουμε στα Σκοτεινά, έναν ορεινό οικισμό στα 700 μέτρα υψόμετρο. Μέχρι το 1926 το χωριό ονομαζόταν Μόρνα, μια λέξη που περιγράφει σκοτεινό, χαμηλόφωτο τόπο. Χτισμένο βαθιά μέσα σε φαράγγι με άγρια ομορφιά, ο ήλιος αργεί να φανεί πίσω από τα βράχια και την πυκνή βλάστηση. Και όταν τελικά φτάνει, πέφτει με μια ζεστασιά που αξίζει την αναμονή.
Το χωριό κουβαλά μια βαθιά σχέση με το δάσος και την ξυλεία ήδη από τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, όταν το κρατικό εργοστάσιο ξυλείας στην είσοδό του έδινε ζωή σε ολόκληρη την περιοχή. Το αποκαλούσαν «Πανεπιστήμιο των Δασών», όχι επίσημα, αλλά με την υπερηφάνεια εκείνων που γνώριζαν καλά την αξία αυτού που δημιουργούσαν.
Το 1965, οι κάτοικοι ίδρυσαν ένα νέο χωριό πιο κοντά στην Κατερίνη, σε έναν τόπο με περισσότερο φως, και το ονόμασαν Φωτεινά. Η αντίθεση των δύο ονομάτων, Σκοτεινά και Φωτεινά, λέει από μόνη της μια ολόκληρη ιστορία μετανάστευσης, νοσταλγίας και επιλογής. Η απογραφή του 2021 κατέγραψε μόλις 4 μόνιμους κατοίκους. Κι όμως, το μέρος δεν το αισθάνεσαι εγκαταλελειμμένο.
Το πράσινο έχει αγκαλιάσει τα πέτρινα σπίτια με έναν τρόπο που δεν μοιάζει με ερείπωση αλλά με επιστροφή στη φύση. Τα νερά του Μαυρονερίου κυλάνε ορμητικά δίπλα στον οικισμό, και πολλοί από τους απογόνους επιστρέφουν σήμερα για να αναπαλαιώνουν τα κτίσματα. Δεν το κάνουν για οικονομικό λόγο. Το κάνουν γιατί κάποια μέρη σε τραβάνε πίσω, όσο μακριά κι αν έχεις φύγει.
Ο επίλογος μιας παύσης
Επιστρέφοντας στην πόλη, σκεφτόμουν πως τελικά οι προορισμοί στον χάρτη είναι απλώς η αφορμή. Αυτό που σου μένει στο τέλος είναι οι στιγμές ανάμεσα σε αυτούς.
Ο δυνατός ήχος από το χαλάζι πάνω στην πέτρα του μοναστηριού. Τα άλογα που κατεβαίνουν ελεύθερα την πλαγιά, χωρίς φράχτες. Η απόλυτη σιωπή στα Σκοτεινά. Και το βαθύ ροζ χρώμα του Ολύμπου την ώρα που σβήνει το φως.
Ίσως τελικά γι’ αυτό επιστρέφεις ξανά στα ορεινά. Όχι απαραίτητα για να δεις περισσότερα, αλλά για να νιώσεις ξανά ότι ο χρόνος μπορεί να κυλά λίγο πιο αργά. Κάθε στιγμή, 365 ημέρες τον χρόνο.
Το ταξίδι μας έγινε στο πλαίσιο της καμπάνιας προβολής του Υπουργείου Τουρισμού με τίτλο «Ορεινή Ελλάδα. Σε πάει ψηλά. Όλο τον χρόνο». Στοχεύει στην ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας των ορεινών προορισμών, προβάλλοντας την ανάδειξη εμπειριών που σχετίζονται με την φύση, την ευεξία και τον αθλητισμό, τη γαστρονομία, την ιστορία και τον πολιτισμό. H καμπάνια αναδεικνύει την ορεινή Ελλάδα ως προορισμό που προσφέρει όχι μόνο αναψυχή, αλλά και εσωτερική ισορροπία, δίνοντας τη δυνατότητα στον επισκέπτη κάθε ηλικίας, να αποσυνδεθεί από την καθημερινότητα και να επανασυνδεθεί με τη φύση.
#oreiniellada #sepaeipsila #allyearround #activity #nature #adventure #localife
*It is forbidden to republish/ use photographic material or any part of the article without the author’s consent.
Κείμενο © λ3 by Myrto Lampri
Φωτογραφία © λ3 by Christos Tzoutis
#lovenlivelife
You may also like
Αναζητώντας την ακατέργαστη αλήθεια της ορεινής Ελλάδας στους πρόποδες του Ολύμπου
Ένα οδοιπορικό στην αληθινή πλευρά του Ολύμπου και των
Cooking Outdoors: Μακαρονάδα με φρέσκια τρούφα
Η πιο παραδοσιακή μέθοδος μαγειρικής αναμφισβήτητα εί
